Arrival (2016)

Σκηνοθεσία: Denis Villeneuve                                                                                                                         Πρωταγωνιστούν: Amy Adams, Jeremy Renner, Forest Whitaker                                                        Σενάριο: Eric Heisserer

Βρισκόμαστε στο κοντινό μέλλον, μπορεί και στο άμεσο παρόν,όταν 12 αβγοειδή εξωγήινα διαστημόπλοια προσγειώνονται σε 12 τυχαίες τοποθεσίες στον πλανήτη μας.
Δεχόμαστε επίθεση; Ή μήπως πρόκειται για ερευνητική αποστολή; Τουρίστες ίσως;

Κανείς δεν ξέρει και οι πιθανότητες να μάθουμε είναι μηδαμινές αφού όπως είναι λογικό αυτά τα εξωγήινα πλάσματα δεν μιλούν, ούτε και καταλαβαίνουν αγγλικά ( ή και οποιαδήποτε άλλη γήινη γλώσσα). Οι απειλητικοί επισκέπτες μας δεν κάνουν καμία κίνηση, επιθετική ή μη. Οι άνθρωποι όμως αρχίζουν να αντιδρούν όπως θα περιμέναμε το ανθρώπινο είδος να αντιδράσει. Φόβος, εξεγέρσεις, καταφυγή σε θρησκείες και αιρέσεις, μαζικές αυτοκτονίες. Η τύχη του πλανήτη βαραίνει τους μόνους επιστήμονες που θα μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους εξωγήινους. Τους γλωσσολόγους.

Η πρωταγωνίστρια μας είναι η πιο καταξιωμένη γλωσσολόγος της Αμερικής, η Dr. Louise Banks ( Amy Adams) η οποία αναλαμβάνει να αποκρυπτογραφήσει την γλώσσα των εξωγήινων και να μάθει τις προθέσεις τους. Συνεργάτης της ο Ian Donnely ( Jeremy Renner), κβαντικός φυσικός. Η αποστολή τους ξεκινάει και σιγά σιγά αρχίζει η επικοινωνία με τα επτάποδα πλάσματα μέσα από γραπτές λέξεις και σύμβολα. Αν και αποδοτική μέθοδος, είναι αρκετά χρονοβόρα και δυστυχώς το ανθρώπινο είδος δεν φημίζεται για την υπομονή του. Με πρωτοπόρο την Κίνα, όλο και περισσότερες χώρες τάσσονται υπέρ μιας επίθεσης εναντίον των εισβολέων, οι οποίοι θέλουν να μας βοηθήσουν και όχι να μας καταστρέψουν. Έτσι αρχίζει μια μάχη με το χρόνο.

Η νέα ταινία του Villeneuve ( Sicario, Prisoners, Incendies, Enemy) είναι ένα διακριτικό sci-fi έργο. Δεν μοιάζει όμως με καμία άλλη ταινία με εξωγήινους που έχετε δει. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι μια πολύ αληθοφανής προφητεία. Άλλωστε θα λέγαμε ότι είναι πιο πιθανό εξωγήινα πλάσματα να μας επισκεφτούν για να μας μελετήσουν και να συνεργαστούν μαζί μας, παρά για να μας εξοντώσουν επί τόπου.

161108_mov_arrival-jpg-crop-promo-xlarge2

Η ταινία έχει ως βασικά της θέματα την επικοινωνία, τη γλώσσα και το χρόνο. Μέσα από την Dr.Banks καταλαβαίνουμε πώς η γλώσσα είναι η αρχή των πάντων, ο πυλώνας οποιασδήποτε προσπάθειας για επικοινωνία και συνεργασία. Βλέπουμε πόσο σημαντικό είναι να είμαστε υπομονετικοί και ανεκτικοί απέναντι σε νέες κουλτούρες και πολιτισμούς και πως το πάν για την επιβίωση μας δεν είναι τα όπλα αλλά η συνεργασία. Μόνο αν το ανθρώπινο είδος δεχθεί τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα του θα καταφέρει να προχωρήσει και να επιβιώσει. Αλλιώς ή θα βρεθεί διχασμένο απέναντι σε κάποιον εχθρό ή θα αλληλοφαγωθεί.

thumbnail_24812

Βλέπουμε ακόμα τις δυσκολίες που βιώνουμε στην επικοινωνίας μας, πόσο περίπλοκη είναι η μετάφραση και πώς η γλώσσα που μιλάμε και στην οποία είναι προγραμματισμένος ο εγκέφαλός μας να σκέφτεται σχηματίζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα και τον κόσμο γύρω μας ( θεωρία Sapir-Whorf).

review-arrival-696x464

 

Και κάπου εδώ έρχεται και ο χρόνος. ( spoilers ahead) Οι εξωγήινοι έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο γραφής που δεν μοιάζει με τον δικό μας. Σχεδόν κυκλικά σχήματα αντιπροσωπεύουν ολόκληρες προτάσεις χωρίς όμως αρχή και τέλος. Η γραφή τους είναι μη γραμμική όπως αποδεικνύεται πως είναι και η σκέψη τους. Τα πλάσματα αυτά αντιλαμβάνονται τον χρόνο ως κάτι μη γραμμικό και γι’αυτό  γνωρίζουν το μέλλον. Όποιος καταλαβαίνει και “μιλάει” αυτή τη γλώσσα βιώνει μια μεταβολή στη σκέψη του και μπορεί να αντιλαμβάνεται τον χρόνο διαφορετικά. Αυτό παθαίνει και η πρωταγωνίστρια μας. Βλέπει το κοντινό μέλλον της, γεγονός που τη βοηθάει να βρει λύση στο πρόβλημα του παρόντος, αλλά και το τραγικό μακρινό που παρά το άσχημο τέλος του, η Louise επιλέγει να μην αλλάξει.

Αυτό που είναι γαμάτο με αυτή την ταινία, πέρα από τη θεματολογία και το πρωτότυπο σενάριο, είναι ότι όχι μόνο μας δίνει τροφή για σκέψη αλλά ταυτόχρονα παίζει με το μυαλό μας, μας μπερδεύει και όταν τελειώνει μας αφήνει να αναρωτιόμαστε. Αυτό συμβαίνει γιατί σε όλη τη διάρκεια της ταινίας το στοιχείου του μη-γραμμικού ( non-linear) είναι παντού. Από τη σκηνογραφία και γενικά τα σύμβολα της ταινίας, τον τρόπο που έχουν μονταριστεί οι σκηνές του παρόντος και του μέλλοντος ( ή μήπως παρελθόντος) μέχρι το όνομα της κόρης της που είναι παράδειγμα καρκινικής γραφής ( palindrome)

arrival

Όπως καταλάβατε μιλάμε για μια ταινία που μας βάζει σε σκέψεις. Αργός ο ρυθμός της αλλά δεν κουράζει και δεν γίνεται βαρετό ούτε για μία στιγμή. Plot twist αφού δεν μπορεί να γίνει προβλέψιμη. Λίγο γλυκανάλατη στο τέλος αλλά το δεχόμαστε γιατί μας έχει μαγέψει έτσι και αλλιώς. Άλλωστε στο τέλος το μυαλό σας θα στροφάρει τόσο ξέφρενα που δεν θα δώσετε σημασία στις δυο τρεις γλυκανάλατες ατάκες ( γλυκιές nonetheless).

Η φωτογραφία και τα πλάνα μαγεύουν και μας παραδίδουν μαθήματα σκηνοθεσίας ( όπως και οι διακριτικές αναφορές στον Kubrick). Και last but not least η μουσική. Το κομμάτι In the nature of Daylight του Max Richter πλαισιώνει την ταινία στην αρχή και το τέλος της ( συμβολισμός) και μαζί με το υπόλοιπο score προσδίδει συναίσθημα σε κάθε σκηνή.

 

 

5/5

Μη αντικειμενικό εκτός και αν έχετε και εσείς πάθος με τη γλώσσα, τη γλωσσολογία και τη μετάφραση 😛

Advertisements

One thought on “Arrival (2016)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s